Tor Browser, trafiği Tor ağındaki üç rastgele sunucudan geçiren, Firefox tabanlı bir tarayıcı. Tor Project'e göre internet sağlayıcınız ziyaret ettiğiniz sitelerin adlarını göremez, siteler de gerçek IP adresinizi değil Tor ağından gelen bir bağlantı görür.
Bir VPN'in yerine geçip geçmediği, ne için kullandığınıza bağlı. Tor yalnızca Tor Browser'ın trafiğini taşımak için tasarlandı; cihazdaki tüm uygulamalar için bir tünel aramıyorsanız ikisi birbirinin rakibi bile sayılmaz.
Üç röle nasıl çalışıyor
Tor Project'in anlatımıyla Tor, trafiğinizi ağdaki üç rastgele sunucudan (röle) geçiren sanal tünellerden oluşan bir ağ. Trafik her atlamada şifrelenir ve çözülür. Devredeki son röleye "çıkış rölesi" deniyor; trafiği açık internete o bırakıyor.
Tarayıcı da yola dahil: Tor Browser, Mozilla Firefox ESR'nin ağır biçimde değiştirilmiş hali ve izlenmeye ve parmak izine karşı geliştirilmiş. Varsayılan olarak tarama geçmişi tutmuyor, çerezler yalnızca oturum boyunca geçerli.
Bir kısıtlama da var: Tor Project, başka tarayıcıları Tor üzerinden yönlendirmenin ciddi kimlik tespiti ve bilgi sızıntısı riski taşıdığını, bu yüzden Tor Browser dışında bir tarayıcıyla kullanılmasını kesinlikle önermediğini yazıyor.
Köprüler: Tor'un kendisi engellendiğinde
Bir ağ Tor'a girişi engellediyse sıradaki araç köprüler (bridges). Tor Project'e göre köprüler de gönüllülerce işletilen röleler, ama herkese açık listelenmiyor; bu yüzden engelleyen taraf onları kolay bulamıyor.
Taşıyıcılar neyi taklit ediyor
obfs4 Tor trafiğini rastgele veri gibi gösteriyor. meek, büyük bir siteye göz atıyormuş izlenimi veriyor. Snowflake bağlantıyı gönüllü vekiller üzerinden geçirip görüntülü görüşmeye benzetiyor. WebTunnel ise bağlantıyı HTTPS ile bir siteye girmiş gibi gösteriyor.
Meek ve Snowflake için köprü adresi gerekmiyor. Köprü ve taşıyıcı birlikte engeli aşıyor ama Tor Project'e göre bağlantıyı sıradan rölelere göre yavaşlatabilir.
Hangi sırayla denenir, köprü nereden alınır
Tor Project, engelli bağlantıyı ilk kez aşıyorsanız obfs4, webtunnel, snowflake ve meek'i sırayla denemenizi öneriyor. Hiçbiri sizi bağlamazsa köprü adresi istemeniz gerekiyor.
- Tor tarayıcısının içinden "Request bridges" düğmesiyle, captcha çözerek.
- Köprü sitesinde "Just give me bridges!" düğmesiyle.
- Telegram'da @GetBridgesBot'a /start yazıp ardından /obfs4 ya da /webtunnel göndererek.
- bridges@torproject.org adresine Gmail ya da Riseup hesabından e-posta atarak.
Hız ve kullanım alanı
Tor Project'in hız sayfasına göre Tor tarayıcısı bazen diğer tarayıcılardan yavaş. Ağın günlük bir milyondan fazla kullanıcısı var, buna karşılık yalnızca 6000'in biraz üzerinde röle çalışıyor; yük gecikmeye yol açabiliyor. Trafik tasarım gereği dünyanın farklı yerlerindeki gönüllülerin sunucularından sıçradığı için bir miktar gecikme hep olacak. Aynı sayfa, Tor'un eskisinden çok daha hızlı olduğunu ve fark etmeyebileceğinizi de ekliyor.
Bu yüzden Tor, kimliğinizi saklamanın hıza tercih edildiği tek tek tarama oturumlarına uyuyor. Uzun video ya da büyük indirme için ayrı bir yol aramak mantıklı olabilir; bunun için hız rakamı vermiyoruz, çünkü kaynaklarda yok.
Tor ile VPN anahtarı arasındaki fark
Bu site kendi VLESS hizmetini satıyor; bu yüzden karşılaştırmayı sıralama olarak değil, iki aracın ne yaptığının özeti olarak okuyun.
Tor, trafiği üç gönüllü sunucuya bölüştürür ve bunu Tor tarayıcısı için yapar. VPN anahtarı ise cihazdaki bağlantıyı tek bir sunucuya taşır; o sunucuyu işleten taraf trafiğinizin yolunu görebilir, bu yüzden hizmeti işleten kişinin kim olduğu ve kayıt politikası önem taşır. Ücretsiz VPN'lerin neye mal olduğunu ayrıca yazdık. İkisini birlikte kullanmak ise Tor Project'e göre genellikle önerilmez: gizliliği zedelemeyecek biçimde yapılandırmayı bilen ileri düzey kullanıcılar dışında.
Pratik fark: Tor tarayıcısı ile yalnızca tarayıcı korunur. Başka uygulamalar, oyunlar ya da mesajlaşma için cihaz genelinde çalışan bir tünel gerekiyorsa VLESS istemcisi bunu yapar. Fiyat ve ücretsiz dönem ayrıntıları fiyat sayfasında. Bu bölüm Ücretsiz VPN markası tarafından yapay zekâ desteğiyle, yukarıdaki Tor Project belgelerinden hazırlandı.
Tor yetmediğinde Telegram botuyla başlamak
Tor yavaş geliyorsa ya da tarayıcı dışındaki uygulamalar için de bir yol gerekiyorsa VLESS anahtarı ikinci seçenek. Ücretsiz VPN'de anahtarın cihaz sınırı yok; aynı anahtar birden çok cihazda çalışıyor.
- Telegram'da @ucretsizvpn_bot'u açın ve "10 gün ücretsiz" deneme ile kişisel VLESS anahtarınızı alın.
- Ücretsiz bir VLESS istemcisi kurun, örneğin Hiddify, ve anahtarı içine ekleyin.
- Bağlanın. Sitede kayıt yok, kendi uygulamamız da yok; her şey bot ve istemci üzerinden.